بازیهای آنلاین بر مهارتها، اخلاق و آینده نوجوانان اثرگذار است و به این دلیل، نظارت والدین ضروری است.
محمد لشکری، کارشناس سواد رسانه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قزوین، با اشاره به اهمیت بازیهای رایانهای و تأثیر آن بر نسل دهه هشتادی و دهه نودی اظهار کرد: یکی از مصادیق اتفاقات هجدهم و نوزدهم دی در کف خیابان، نسل دهه هشتادی بود و یکی از ابزارهای اصلی اثرگذار بر این نسل، بازیهای رایانهای است
وی ادامه داد: بازیهای رایانهای به دلیل جذابیت و تعاملاتی که در بازیهای آنلاین ایجاد میشود، مورد استقبال گسترده نسل جوان قرار گرفتهاند و توجه به این بستر رسانهای برای آگاهسازی ضروری است. اثرگذاری بازیها به حدی بالاست که میتوانند آینده جامعه را تحت تأثیر قرار دهند و به هیچ عنوان نباید از کنار آن بیتفاوت گذشت.
ویژگیهای مثبت بازیهای آنلاین
لشکری درباره ویژگیهای مثبت بازیهای رایانهای توضیح داد: بسیاری از والدین تصور میکنند بازیهای رایانهای تنها سرگرمی هستند، اما این بازیها ابزار سنجش عملکرد و تقویت مهارتهای ذهنی نوجوانان محسوب میشوند. بازیهای تفکرگرا میتوانند آیکیو و ایکیو کاربران را بسنجند و تقویت کنند. زمانی که بازیکن نقشآفرینی میکند، شخصیت خود را وارد محیط بازی میکند و خلاقیت خود را در موقعیتهای مختلف به کار میگیرد.
وی افزود: یکی دیگر از مزیتهای بازیهای آنلاین، الگوپذیری و الگودهی است. در بازیهای پیاس۴ و پیاس۵، نوجوانان میتوانند تیمهای بزرگی مانند رئال مادرید یا بارسلونا را انتخاب کنند و حرکات بازیکنان مورد علاقه خود را تقلید کنند. این موضوع بر رفتار واقعی نوجوانان تأثیر میگذارد و میتواند انگیزه و الهامبخش باشد.
این کارشناس سواد رسانه عنوان کرد: مزیت دیگر بازیهای رایانهای مشارکت اجتماعی است. برخی بازیها اصول مدنی، حق شهروندی و دموکراسی را در قالب بازی آموزش میدهند. طراحی چنین بازیهایی نیازمند همکاری طراحان و جامعهشناسان است تا خروجی بازیها فردی در تراز جامعه مدنی بسازد، یکی دیگر از مهمترین مزیتهای بازیهای آنلاین آموزش توانایی حل مسئله است. نسل دهه هشتادی و نودی به دلیل ضعف در این مهارت، در مواجهه با چالشها دچار مشکل میشوند. بازیهای آنلاین با فراهم کردن محیط حل مسئله، فعالیتهای ذهنی کاربران را ارتقا میدهند و این تواناییها به دنیای واقعی نیز منتقل میشوند و عملکرد نسل جوان در جامعه را بهبود میبخشند.
لشکری اضافه کرد: مزایای دیگر شامل افزایش اعتماد به نفس، سازگاری فرد با محیط، کاهش استرس، به کارگیری تمام استعدادها و تقویت انعطاف ذهنی برای حل مشکلات در مواجهه با موانع بازیهاست. این ویژگیها نشان میدهد که بازیهای رایانهای میتوانند بستری مؤثر برای پرورش مهارتهای شناختی و اجتماعی نسل جوان باشند.
معایب و اثرات منفی بازیهای آنلاین
این کارشناس رسانه همچنین به معایب بازیهای رایانهای اشاره کرد و گفت : یکی از مهمترین اثرات منفی، اشاعه خشونت و انتقال تجربیات بازی به دنیای واقعی است. برخی بازیها اعمال خشونتبار مانند قطع دست یا پای مهاجم را بخشی از گیمپلی نشان میدهند و این موضوع خشونت را در ذهن نوجوانان عادی میکند. اثرات منفی این بازیها ممکن است در کوتاهمدت قابل مشاهده نباشد، اما در بلندمدت میتواند منجر به ترس، کابوس یا حتی عقدههای روانی شود.
وی افزود: بازیهای آنلاین میتوانند توهمات فکری ایجاد کنند و اختلال در بینایی و ساعت فیزیولوژیک کاربران را به دنبال داشته باشند. بسیاری از نوجوانان نسل جدید به دلیل بازی تا صبح بیدار میمانند و روزها میخوابند، که این امر اختلالات جدی در زندگی روزمره و فعالیتهای اجتماعی ایجاد میکند.
لشکری به اثرات بازیها بر عقاید و افکار نوجوانان اشاره و اظهار کرد: برخی بازیها از صنعت سرگرمی برای تلقین افکار شیطانی و عقاید انحرافی استفاده میکنند. نمادهای شیطانی، تصاویر غیراخلاقی و ترویج بیبندوباری در برخی بازیها وجود دارد و این محتواها در گوگل پلی و پلیاستور به فروش میرسند. نوجوانان ممکن است با تصاویر جنسی یا محتوای غیر اخلاقی مواجه شوند که اثرات منفی روانی و رفتاری بر آنها خواهد داشت.
بایستههای استفاده از بازیهای رایانهای
وی درباره راهکارهای کنترل و نظارت بر بازیهای آنلاین توضیح داد: نظارت بر بازیها تنها بر عهده حاکمیت نیست و والدین و معلمان باید نقش فعال داشته باشند. نظارت شامل سه بخش است: شکل بازی، محتوای بازی و میزان استفاده از آن. والدین باید اطمینان حاصل کنند که بازیهای مورد استفاده فرزندانشان مورد تأیید بنیاد ملی بازیهای رایانهای بوده و سطحبندی سنی رعایت شده باشد.
وی افزود: والدین باید سواد فنی خود را افزایش دهند تا محتوای پشت بازیها را درک کنند و هدف طراحان بازیها را بشناسند. همچنین لازم است برای فرزندان رژیم مصرف رسانهای مشخص شود و استفاده از بازیها پس از تکالیف مدرسه و با ساعت محدود انجام گیرد تا نوجوانان در فضای مجازی غرق نشوند.
ضرورت تولید بازیهای بومی و فرهنگی
لشکری با تأکید بر ضعف تولید بازیهای بومی گفت: بسیاری از بازیهای رایانهای موجود با فرهنگ و ارزشهای اسلامی همراستا نیستند و روند افزایش بیبندوباری و خشونت را در نسل نوجوان و جوان ترویج میکنند. کشور ما دارای الگوها و شخصیتهای برجسته است و میتوان بازیهای آنلاین با محتوای فرهنگی و ملی تولید کرد.
وی افزود: تولید بازیهای مرتبط با شهدای ملی، دانشمندان هستهای و سرداران دفاع مقدس مانند بازی آنلاین حاج قاسم سلیمانی میتواند زمینه همذاتپنداری نوجوانان با این الگوهای مثبت را فراهم کند و مسیر تربیتی آنها را جهت دهد. لشکری تأکید کرد که شرکتهای دانشبنیان و گروههای جهادی باید در این زمینه فعال شوند و تولید بازیهای رایانهای در تراز انقلاب و ارزشهای ملی را در دستور کار قرار دهند.
این کارشناس سواد رسانه در پایان خاطرنشان کرد: در کنار شناخت مزایا و معایب بازیهای رایانهای، والدین، معلمان و نهادهای آموزشی باید نظارت مستمر بر محتوا، مدت زمان استفاده و شکل بازیها داشته باشند. همچنین تولید بازیهای بومی، فرهنگی و آموزشی با همکاری طراحان و جامعهشناسان ضروری است تا نوجوانان بتوانند از بازیهای آنلاین برای آموزش، پرورش مهارتها و تقویت شخصیت خود بهرهمند شوند.
وی از والدین خواست: نقش فعال در آموزش و نظارت داشته باشند و سواد رسانهای خود را افزایش دهند و یادآور شد که بازیهای آنلاین میتوانند ابزار مؤثری برای تربیت نسل آینده کشور باشند، به شرطی که مدیریت و هدایت آنها به درستی انجام شود.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
