ورود مستقیم ایالات متحده به جنگ میان ایران و اسرائیل، نقطه عطفی در مسیر این بحران بود؛ بحرانی که پیشتر هم سایهای سنگین بر بازارهای جهانی انداخته بود، اما حالا با ورود واشنگتن، از یک نزاع منطقهای فراتر رفته و به معادلهای جهانی تبدیل شده است.
بازار والاستریت بهعنوان نبض سرمایهداری جهانی، با شدت به این تنش واکنش نشان داده است. گزارش مارکتواچ نشان میدهد که شاخصهای اصلی بورسی از زمان اعلام مداخله نظامی آمریکا دچار نوسانات شدید شدهاند. این نوسانات بیش از همه خود را در صنعت خودرو نشان دادهاند؛ صنعتی که پیوندی عمیق با قیمت نفت، چشمانداز ثبات جهانی، و اعتماد سرمایهگذاران دارد.
اولین پیشبینی تحلیلی در مورد پیامدهای جنگ، افزایش قیمت جهانی نفت و سایر حاملهای انرژی است. این افزایش، نه تنها هزینهی تولید و توزیع خودروها را بالا میبرد، بلکه هزینه مصرف روزانه برای رانندگان را نیز بیشتر میکند. در چنین شرایطی، تقاضا برای خودروهای احتراق داخلی کاهش مییابد، و بازار به سمت گزینههای پاکتر و مقرونبهصرفهتر تمایل پیدا میکند.
در همین راستا، ارزش سهام شرکتهای بزرگ خودروساز آمریکا مانند فورد و جنرال موتورز روز به روز کاهش یافته است. این دو برند که ستونهای سنتی صنعت خودروی آمریکا به شمار میآیند، به دلیل وابستگی به زنجیره تأمین جهانی و مصرف مستقیم سوخت فسیلی، بیشترین ضربه را از این وضعیت ناپایدار خوردهاند.
در نقطهی مقابل، تسلا دوباره در حال اوجگیری است. شرکت ایلان ماسک به عنوان پیشتاز خودروهای برقی و پلتفرمهای کموابسته به سوخت، مورد اقبال سرمایهگذاران قرار گرفته است. بازگشت اعتماد به سهام تسلا، تنها به خاطر تکنولوژیاش نیست، بلکه به این دلیل است که بازار آن را به عنوان پاسخی عملی به ناامنی انرژی و آیندهی پرابهام تفسیر میکند.
اما تأثیر این بحران تنها به بازیگران اصلی صنعت خودرو محدود نمیشود. شرکتهای تأمین قطعه، تولیدکنندگان لاستیک، حملونقل دریایی و حتی فناوریهای مرتبط با خودرو نیز دستخوش تلاطم شدهاند. تحلیلگران هشدار دادهاند که اگر این درگیری ادامه یابد و بر تنگه هرمز یا مسیرهای اصلی صادرات انرژی تأثیر بگذارد، هزینه تولید خودرو در سراسر جهان به طور بیسابقهای بالا خواهد رفت.
بازار سرمایه در چنین شرایطی معمولاً بهدنبال داراییهای امنتر حرکت میکند؛ امری که رشد سهام شرکتهای دفاعی، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای هوش مصنوعی را هم بهدنبال داشته است.
در یک نگاه کلی، ورود آمریکا به این مناقشه نهتنها موازنههای ژئوپلیتیکی را بههم ریخته، بلکه نشانههایی جدی از بازتعریف آینده صنعت خودرو را نیز نمایان کرده است؛ صنعتی که در حال تجربه یکی از حساسترین پیچهای تاریخیاش است.
- نویسنده: اکوایران
