اختلاف قیمت سوخت و کالا با کشورهای همسایه، یکی از عوامل اصلی شکلگیری قاچاق در مرزهای استان عنوان شد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، کردستان بهعنوان یکی از استانهای مرزی کشور، همواره در معرض پدیدهای چندوجهی به نام قاچاق قرار داشته است؛ پدیدهای که در ظاهر امنیتی دیده میشود اما در عمق خود، ریشههای اقتصادی، ساختاری و معیشتی دارد. نزدیکی جغرافیایی به مرز، اختلاف قیمت با کشورهای همسایه و گاه محدودیتهای عرضه در برخی کالاها، شرایطی ایجاد کرده که مسیرهای غیررسمی در کنار اقتصاد رسمی شکل بگیرند و در مقاطع مختلف فعال شوند.
مسئله قاچاق در کردستان صرفاً یک موضوع مقطعی یا محدود به یک کالا نیست، بلکه شبکهای از رفتارهای اقتصادی است که از سوخت آغاز میشود و به دام، دارو و کالاهای اساسی نیز تسری پیدا میکند. همین گستردگی باعث شده مقابله با آن نیز نیازمند نگاهی فراتر از رویکردهای صرفاً انتظامی باشد.
اولین جلسه مبارزه با قاچاق کالا و ارز در استان کردستان، بار دیگر یکی از قدیمیترین و پیچیدهترین مسائل اقتصادی مناطق مرزی را به سطح بحث مدیریتی آورد؛ مسئلهای که نه صرفاً یک پدیده امنیتی، بلکه ترکیبی از اقتصاد، معیشت، ساختار توزیع و تفاوتهای قیمتی در دو سوی مرز است.
در این نشست، علیاکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان، با اشاره به تفاوت قیمت سوخت در داخل کشور و کشورهای همسایه تأکید کرد: تا زمانی که این اختلاف وجود دارد، انگیزه اقتصادی برای قاچاق بنزین همچنان باقی خواهد ماند. موضوعی که نشان میدهد ریشه بخشی از قاچاق، نه صرفاً در ضعف نظارت، بلکه در ساختار قیمتگذاری و جذابیت اقتصادی مسیرهای غیررسمی نهفته است.
قاچاق؛ فقط یک مسئله مرزی نیست
قاچاق در استانهای مرزی مانند کردستان، تنها یک رفتار مجرمانه فردی نیست؛ بلکه در بسیاری از موارد به یک «اقتصاد غیررسمی» تبدیل شده که از اختلاف قیمت، فاصله عرضه و تقاضا و گاهی کمبودهای مقطعی تغذیه میشود.
از سوخت گرفته تا دام و حتی دارو، آنچه در گزارشهای رسمی دیده میشود نشان میدهد این پدیده در چندین حوزه بهطور همزمان فعال است؛ به همین دلیل نیز مقابله با آن صرفاً با برخورد انتظامی یا امنیتی قابل حل نیست و نیازمند اصلاح همزمان در سیاستهای توزیع و نظارت است.
دام و دارو؛ دو حلقه حساس در زنجیره کنترل
در بخش دیگری از این جلسه، موضوع واردات دام سنگین و ضرورت ایجاد مسیر قانونی برای تأمین نیاز استان مطرح شد. معاون استاندار تأکید کرد که هماهنگی میان استانها میتواند از شکلگیری مسیرهای غیرقانونی جلوگیری کند؛ نکتهای که نشان میدهد بخشی از قاچاق، نتیجه خلأهای اداری و بروکراسی در تأمین نیاز واقعی بازار است.
همچنین موضوع پلاککوبی دامها بهعنوان یکی از ابزارهای کنترل و رهگیری مطرح شد؛ ابزاری که در صورت اجرای کامل، میتواند شفافیت زنجیره تولید تا مصرف را افزایش دهد. تأکید بر الزام اجرای پلاککوبی در دامداریهای صنعتی، نشاندهنده تمرکز بر نقاطی است که حجم بالاتری از تولید و جابهجایی در آنها رخ میدهد.
در حوزه دارو نیز، نگرانی از خروج غیرقانونی برخی اقلام به دلیل تفاوت قیمت یا کمبود در کشورهای همسایه مطرح شد؛ مسئلهای که حساسیت این بخش را دوچندان میکند، چراکه مستقیماً با سلامت عمومی مردم در ارتباط است.
در حوزه دارو، گرچه، موضوع نظارت بر توزیع و جلوگیری از خروج غیرقانونی اقلام دارویی مورد توجه قرار گرفت اما هشدار داده شد که برخی کمبودها در کشورهای همسایه میتواند زمینهساز قاچاق دارو شود و به همین دلیل، کنترل زنجیره توزیع و نظارت دقیق بر داروخانهها و مسیر توزیع، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ریشه مشترک؛ شکاف قیمت و ضعف شفافیت
اگرچه حوزههای مورد اشاره متفاوتاند، اما یک نقطه مشترک در همه آنها دیده میشود: شکاف قیمتی و ضعف در شفافیت زنجیره توزیع.
در چنین شرایطی، قاچاق نه یک پدیده تصادفی، بلکه نتیجه طبیعی یک اختلاف اقتصادی پایدار میان دو بازار است. تا زمانی که این شکافها وجود داشته باشد، حتی با افزایش کشفیات و تشدید نظارت، امکان بازتولید این پدیده از بین نمیرود.
مبارزه با قاچاق در کردستان، بیش از آنکه صرفاً یک مأموریت انتظامی باشد، یک مسئله چندلایه اقتصادی و ساختاری است. اختلاف قیمت میان داخل و خارج کشور، ضعف در رهگیری کالا، و گاهی فاصله میان نیاز واقعی بازار و سازوکارهای رسمی تأمین، زمینههایی را ایجاد کرده که اقتصاد غیررسمی در آن رشد میکند. از سوخت تا دام و دارو، ریشه مشترک بسیاری از این چالشها در اختلاف قیمت، ضعف رهگیری کالا و خلأهای تنظیم بازار قابل مشاهده است.
آنچه در این مسیر تعیینکننده خواهد بود، حرکت همزمان در دو سطح است؛ از یک سو تقویت نظارت و انسداد مسیرهای غیرقانونی، و از سوی دیگر اصلاح سازوکارهای اقتصادی و توزیعی که انگیزه شکلگیری این مسیرها را کاهش دهد. بدون این دوگانه، مقابله با قاچاق بیشتر به مدیریت پیامدها شباهت خواهد داشت تا حل ریشهای مسئله.
مبارزه با قاچاق در کردستان، در نقطهای حساس میان اقتصاد، معیشت و امنیت قرار گرفته است. تجربه نشان میدهد که هرجا شکاف قیمتی و خلأ نظارتی وجود داشته باشد، مسیرهای غیررسمی نیز فعال خواهند شد؛ مسئلهای که در حوزههایی مانند سوخت، دام و دارو بهصورت همزمان قابل مشاهده است.
بر اساس این گزارش؛ بنابراین، اگر هدف رسیدن به یک وضعیت پایدار در مدیریت بازار و مرزهای استان است، صرفاً افزایش جلسات و تأکیدهای مقطعی کافی نخواهد بود. آنچه ضرورت دارد، حرکت به سمت اصلاح ساختاری، هماهنگی بینبخشی و تصمیمگیریهایی است که بتوانند ریشههای اقتصادی این پدیده را هدف قرار دهند، نه فقط نشانههای آن را.
انتهای پیام/۴۸۱
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
