مدیرکل منابع طبیعی سیستان و بلوچستان نسبت به تشدید بحران هامون و پیامدهای آن برای منطقه سیستان هشدار داد.
عبدالله بامری در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان با تشریح ابعاد بحران تالاب هامون، این تالاب را یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی، تاریخی و اقتصادی شرق کشور دانست و اظهار داشت: هامون بهعنوان هفتمین تالاب ثبتشده در کنوانسیون بینالمللی رامسر، تنها یک پهنه آبی نبود، بلکه بخش مهمی از هویت فرهنگی، اجتماعی و معیشتی مردم سیستان را تشکیل میداد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سیستان و بلوچستان افزود: تالاب هامون با وسعتی بالغ بر ۵۸۰ هزار هکتار، از بزرگترین تالابهای منطقه به شمار میرود که حدود ۳۸۲ هزار هکتار آن در محدوده جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته و از جایگاه ویژهای در پایداری زیستمحیطی شرق کشور برخوردار است.
بادهای ۱۲۰ روزه؛ از نعمت طبیعی تا تهدید زیستمحیطی
وی با اشاره به نقش تاریخی بادهای ۱۲۰ روزه سیستان در زندگی مردم منطقه گفت: این بادها که از شمال و شمال غربی تالاب میوزند، در سالهایی که هامون سرشار از آب بود، بهعنوان یک سامانه طبیعی تعدیلکننده دما عمل میکردند و با عبور از سطح آب تالاب، هوایی خنک و مطبوع را برای ساکنان منطقه به ارمغان میآوردند.
بامری ادامه داد: اما از سال ۱۳۷۷ و با آغاز دورههای خشکسالی متوالی، شرایط بهتدریج تغییر کرد و از سال ۱۳۸۱ بحران کمآبی وارد مرحلهای جدیتر شد؛ بحرانی که اکنون نزدیک به سه دهه بر منطقه سیستان سایه افکنده و آثار آن در تمامی ابعاد زندگی مردم قابل مشاهده است.
قطع حقآبه هامون و آغاز طوفانهای شنی
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان با تشریح روند شکلگیری بحران گردوغبار در منطقه اظهار کرد: کاهش ورودی آب و قطع حقابه تالاب از سوی افغانستان موجب خشک شدن بخشهای وسیعی از هامون شد؛ اتفاقی که به نابودی تدریجی پوشش گیاهی و زیستگاههای جانوری منطقه انجامید.
وی افزود: از بین رفتن پوشش گیاهی طبیعی که نقش حفاظتی در برابر وزش باد داشت، باعث شد بادهای ۱۲۰ روزه با شدت بیشتری بر بستر خشک تالاب بوزند و حجم گستردهای از ذرات گردوغبار و شنهای روان را به سمت شهرها و روستاهای منطقه منتقل کنند.
بامری تصریح کرد: در نتیجه این فرآیند، پدیده طوفانهای شن و ریزگردهای گسترده در منطقه سیستان تشدید شده و پیامدهای آن در حوزه سلامت عمومی، محیطزیست و فعالیتهای اقتصادی بهوضوح قابل مشاهده است.
اراضی کشاورزی خشکشده به کانون تولید ریزگرد تبدیل شدند
وی در ادامه با اشاره به آثار جانبی خشکسالی بر بخش کشاورزی گفت: خشک شدن زمینهای کشاورزی به دلیل کمبود آب، بحران گردوغبار را دوچندان کرده است. اراضیای که روزگاری نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی منطقه داشتند، امروز به کانونهای فوقبحرانی تولید گردوغبار تبدیل شدهاند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: ذرات ریز خاک ناشی از این اراضی توسط باد جابهجا شده و در بسیاری از نقاط منطقه به شکل تپههای ماسهای روان انباشته میشوند؛ پدیدهای که علاوه بر تهدید زیرساختها، زندگی روزمره مردم را نیز با مشکلات جدی مواجه کرده است.
هشدار درباره پیامدهای اجتماعی و اقتصادی بحران هامون
بامری با تأکید بر ضرورت توجه جدی به بحران تالاب هامون اظهار داشت: استمرار شرایط فعلی و بیتوجهی به پیامدهای خشکسالی میتواند آثار گستردهای بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی منطقه برجای بگذارد.
وی افزود: تشدید مهاجرت، افزایش فقر، کاهش فرصتهای معیشتی و تهدید بنیانهای تمدنی سیستان از جمله مخاطراتی است که در صورت ادامه روند کنونی، آینده این منطقه تاریخی را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان تأکید کرد: احیای تالاب هامون، تأمین حقابه زیستمحیطی و اجرای برنامههای جامع مقابله با بیابانزایی، از مهمترین راهکارهایی است که میتواند در کاهش آثار این بحران و حفظ زیستپذیری منطقه سیستان نقش مؤثری ایفا کند.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
