رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان چاپ و بسته‌بندی با اشاره به جهش قیمت کاغذ، مقوا و مواد اولیه پلیمری، تامین مستمر و قابل پیش‌بینی مواد اولیه را مهم‌ترین چالش این صنعت دانست.
بازار؛ گروه صنعت: بابک عابدین، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار بازار بیان کرد: در حال حاضر مهم‌ترین چالشی که فعالان صنعت چاپ و بسته‌بندی با آن مواجه هستند، تامین مواد اولیه به‌ویژه کاغذ و مقوا است. با این حال اعضای این صنعت همچنان با تمام توان در حال فعالیت هستند و نیاز صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، دارویی، بهداشتی، شوینده، آرایشی، قطعات یدکی، الکترونیک، غلات، شیرینی و شکلات و نوشیدنی را در حوزه بسته‌بندی تامین می‌کنند.
عابدین گفت: در بسته‌بندی‌های سلولزی، ۸۰ درصد از قیمت تمام‌شده به کاغذ و مقوا اختصاص دارد و در ماه‌های اخیر، قیمت این مواد با افزایش‌های قابل‌توجه و نوسانات شدید همراه بوده است. به همین دلیل، فعالان این صنعت نمی‌توانند مانند گذشته با اطمینان نسبت به تامین مواد اولیه و قیمت‌گذاری محصولات خود اقدام کنند.
عابدین توضیح داد: قیمت هر کیلوگرم مقوای FBB که مصرف زیادی در ایران دارد و مقوای پشت طوسی، در مدت مشابه سال گذشته حدود ۷۵ هزار تومان بوده و اکنون به حدود ۵۵۰ تا ۶۰۰ هزار تومان رسیده است. این در حالی است که در صورت تامین مناسب ارز و انجام واردات توسط بخش خصوصی با سازوکار مشخص، امکان عرضه این محصول با قیمت تقریبا ۳۰۰ هزار تومان و کاهش التهاب در بازار وجود دارد.
کاغذ تحریر نیز از دیگر اقلامی است که افزایش قیمت قابل‌توجهی داشته است. برای نمونه، قیمت یک بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی با وزن حدود ۲۴.۵ کیلوگرم در مدت مشابه سال گذشته حدود سه میلیون تومان بوده، اما اکنون قیمت آن به بیش از ۱۲ میلیون تومان رسیده است
به گفته وی، کاغذ تحریر نیز از دیگر اقلامی است که افزایش قیمت قابل‌توجهی داشته است. برای نمونه، قیمت یک بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی با وزن حدود ۲۴.۵ کیلوگرم در مدت مشابه سال گذشته حدود سه میلیون تومان بوده، اما اکنون قیمت آن به بیش از ۱۲ میلیون تومان رسیده است.
عابدین افزود: در بخش بسته‌بندی‌های انعطاف‌پذیر نیز شرایط مشابهی وجود دارد. مواد پلیمری که در تولید انواع بسته‌بندی‌ها، لیبل‌ها و محصولات مورد استفاده در صنایع غذایی، لبنی، نوشیدنی، شوینده، دارویی و سایر صنایع کاربرد دارند، با افزایش قیمت مواجه شده‌اند. قیمت برخی مواد اولیه در بازار با نرخ‌هایی عرضه می‌شود که فاصله قابل‌توجهی با نرخ‌های متعارف بازار دارد.
در شرایطی که عرضه و تقاضا باید سازوکار اصلی تنظیم بازار باشد، عرضه برخی مواد اولیه به شکل محدود و مقطعی انجام می‌شود و با تغییرات نرخ ارز، عرضه کالا متوقف و پس از آن با قیمت جدید از سر گرفته می‌شود. این وضعیت، برنامه‌ریزی و قیمت‌گذاری را برای تولیدکنندگان دشوار کرده است
عابدین با اشاره به بی‌ثباتی در عرضه مواد اولیه گفت: در شرایطی که عرضه و تقاضا باید سازوکار اصلی تنظیم بازار باشد، عرضه برخی مواد اولیه به شکل محدود و مقطعی انجام می‌شود و با تغییرات نرخ ارز، عرضه کالا متوقف و پس از آن با قیمت جدید از سر گرفته می‌شود. این وضعیت، برنامه‌ریزی و قیمت‌گذاری را برای تولیدکنندگان دشوار کرده است.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندی ایران توضیح داد: تولیدکننده ممکن است یک روز بر اساس قیمت موجود برای مشتری خود پیش‌فاکتور صادر کند، اما روز بعد نتواند همان ماده اولیه را با همان قیمت تهیه کند. در سفارش‌های حجیم، این اختلاف قیمت می‌تواند زیان قابل‌توجهی به واحد تولیدی وارد کند. بنابراین دشواری تامین مستمر و قابل پیش‌بینی مواد اولیه از چالش‌های تولیدکنندگان است.
بخشی از مواد اولیه از جمله کاغذ و مقوا به صورت طبیعی باید از طریق واردات تامین شود، اما مشکلات لجستیکی و انتقال مواد اولیه به کشور بر دشواری‌های موجود افزوده است. انتظار فعالان بخش خصوصی این است که در شرایط فعلی، فرآیند ورود مواد اولیه در مرزها تسهیل شود و محدودیت‌های غیرضروری در مسیر تامین کالا کاهش یابد تا بتوان نیاز صنایع را با سرعت و اطمینان بیشتری تامین کرد
عابدین در ادامه گفت: بخشی از مواد اولیه از جمله کاغذ و مقوا به صورت طبیعی باید از طریق واردات تامین شود، اما مشکلات لجستیکی و انتقال مواد اولیه به کشور بر دشواری‌های موجود افزوده است. انتظار فعالان بخش خصوصی این است که در شرایط فعلی، فرآیند ورود مواد اولیه در مرزها تسهیل شود و محدودیت‌های غیرضروری در مسیر تامین کالا کاهش یابد تا بتوان نیاز صنایع را با سرعت و اطمینان بیشتری تامین کرد.
وی افزود: یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده برای مدیریت این وضعیت، تشکیل کنسرسیوم‌هایی از سوی تشکل‌ها و اتحادیه‌های بخش خصوصی است. بر این اساس، تشکل‌ها می‌توانند نیاز ارزی اعضای خود را برای یک دوره مشخص، برای مثال شش ماه آینده، برآورد کنند و بخشی از نیاز صنعت را به‌صورت سهمیه تجمیعی از وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی درخواست کنند.
این فعال بخش صنعت گفت: در این مدل، می‌توان با نظارت تشکل‌های صنفی و هیات‌های اجرایی، واردات بخشی از مواد اولیه مورد نیاز صنعت را به‌صورت متمرکز مدیریت کرد. ضمن این که استفاده ترکیبی از ارز تخصیصی و ارز آزاد در صورت امکان و با سازوکارهای مشخص، می‌تواند به تامین بخشی از نیاز صنعت کمک کند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندی ایران اضافه کرد: اهمیت این موضوع از آن جهت است که افزایش قیمت بسته‌بندی، در نهایت به طور مستقیم بر قیمت کالاهای عرضه‌شده در فروشگاه‌ها اثر می‌گذارد. بسته‌بندی بخش جدایی‌ناپذیر زنجیره تولید و عرضه بسیاری از کالاهاست و افزایش هزینه آن می‌تواند به افزایش قیمت تمام‌شده محصولات مختلف منجر شود.
عابدین درخصوص تغییرات تقاضا و سفارش از سوی صنایع و بخش‌های مختلف نیز گفت: زمانی که تورم افزایش پیدا می‌کند، قدرت خرید خانوارها کاهش می‌یابد و سبد مصرفی آنها کوچک‌تر می‌شود. در چنین شرایطی، ممکن است مصرف برخی کالاها کاهش پیدا کند. کاهش مصرف نیز به‌طور طبیعی موجب کاهش تولید برخی کالاها و در نتیجه کاهش تقاضا برای بسته‌بندی خواهد شد.
عابدین عنوان کرد: در بخش چاپ نیز به دلیل تنوع فرآیندها، شرایط واحدهای تولیدی یکسان نیست و هر یک از فرآیندها نیز به ماشین‌آلات و مواد مصرفی متفاوتی نیاز دارد. با این حال، در حوزه ماشین‌آلات خطوط تولید، برخی محدودیت‌ها کاهش یافته و امکان ثبت سفارش ماشین‌آلات با استفاده از منابع ارزی خود و دیگران فراهم شده است که می‌تواند چالش بخش تولید را کمتر کند.
کشور با محدودیت‌ها و فشارهای اقتصادی مواجه است و عبور از این شرایط نیازمند همفکری و همکاری میان دولت و بخش خصوصی است
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندی ایران با تاکید بر این موضوع که کشور با محدودیت‌ها و فشارهای اقتصادی مواجه است و عبور از این شرایط نیازمند همفکری و همکاری میان دولت و بخش خصوصی است، گفت: یکی از ضرورت‌های فعلی، بازنگری در برخی محدودیت‌های مرتبط با فرآیندهای بازرگانی، تجارت و تولید است. باید ارتباط میان تشکل‌های تخصصی و دستگاه‌های تصمیم‌گیر و نهادهای حکمرانی تقویت شود تا تصمیمات اقتصادی با شناخت دقیق‌تری از شرایط واقعی بازار و نیازهای تولیدکنندگان اتخاذ شود.
- نویسنده: تحلیل بازار
