کارشناس مذهبی گفت: روزه رمضان فرصتی است برای تمرین صبر، مهار نفس و رشد معنوی انسان.
حجتالاسلام محمد شفیعی، کارشناس مسائل مذهبی، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قزوین، با تبریک ماه مبارک رمضان و آرزوی قبولی طاعات و عبادات برای مؤمنان، این ماه را فرصتی بیبدیل برای تمرین معنویت و مهار نفس دانست و اظهار کرد: ماه رمضان ماهی پر از سرور و نشاط معنوی است؛ ماهی که به انسان میآموزد از خویشتنِ نفسانی فاصله بگیرد و به خویشتنِ روح الهی بپردازد.
وی با اشاره به جایگاه رمضان در آیات و روایات افزود: در معارف دینی، ماه رمضان نوعی تمرین بزرگ معنوی معرفی شده است. انسان در این ماه تمرین میکند تا حالتی را که در یازده ماه گذشته بر اثر غفلت و دلبستگیهای دنیوی بر او مستولی شده، کنترل کند. همانگونه که برای ورود به یک مسابقه ورزشی تمرینهای سخت لازم است، یا برای موفقیت در کنکور، کنفرانس، سخنرانی، کلاسداری و جلسات علمی باید از پیش مطالعه و آمادگی داشت، برای مصاف با اژدهای نفس نیز تمرین ضروری است. بدون تمرین، انسان در میدان خودسازی توفیقی به دست نمیآورد.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: مهمترین ابزار این تمرین، روزه ماه مبارک رمضان است. خدای رحمان در قرآن کریم میفرماید که «استعینوا بالصبر و الصلاه»، از صبر و نماز یاری بجویید. در روایات آمده که مراد از صبر، روزه است؛ بهویژه روزه ماه رمضان. روزه گرفتن قدرت تحمل را افزایش میدهد و انسان را به مرحلهای میرساند که بتواند در برابر خواهشهای نفسانی «نه» بگوید. کسی که در برابر نفس خود بایستد، در برابر شیطان نیز بهآسانی ایستادگی میکند و این اساس بندگی است.
چرا بشر امروز در دام نفسپرستی گرفتار شده است؟
شفیعی با اشاره به چالشهای اخلاقی عصر حاضر گفت: یکی از مشکلات اساسی بشر در این دوره، ناتوانی در مخالفت با نفس است. انسانها چنان در پی هواهای نفسانی حرکت کردهاند که اگر مقدسات یا حتی پدر و مادر در برابر خواستههایشان قرار گیرند، در مقابل آنان میایستند. این همان حالتی است که قرآن از آن با تعبیر «أفرأیت من اتخذ إلهه هواه» یاد میکند؛ کسی که هوای نفس خود را معبود خویش قرار داده است. وقتی انسان نتواند به خواستههای نفسانی «نه» بگوید، آرامآرام خویشتن حیوانی خود را جای خدا مینشاند و دچار خسران میشود؛ همان خسرانی که در سوره «والعصر» به آن اشاره شده است.
این کارشناس مسائل مذهبی با تأکید بر جایگاه ویژه ماه رمضان افزود: خداوند برای مؤمنان نیروی کمکی قرار داده است؛ نیرویی که پیامبران الهی نیز از آن بهره میبردند. ماه رمضان بزم خصوصی الهی است؛ مهمانیای که در آن بندگان خاص خدا حضور مییابند. لطف الهی شامل حال ما شده که اجازه ورود به این بزم نورانی را یافتهایم. حضور در این مهمانی—even اگر بهره ما اندک باشد—خود نعمتی بزرگ است؛ همانند کودکی که همراه پدر و مادر به زیارت میرود و گرچه درک عمیقی از زیارت ندارد، اما بودن در آن فضا برایش غنیمت است.
ریاضت مشروع؛ غذای رشد روح
شفیعی با استناد به آیه «کُتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» تصریح کرد: روزه اختصاص به امت اسلام ندارد؛ انبیا و اولیای الهی نیز روزه میگرفتند. هدف روزه، رسیدن به تقوا و خویشتنداری است. انسان در این ماه تمرین میکند که میتواند از خواستههای حلال خود نیز بگذرد تا به رشد برسد. این تمرین، بنیان تربیت صحیح را شکل میدهد.
وی در ادامه به موضوع تربیت فرزندان پرداخت و گفت: برخی والدین به تصور دلسوزی، فرزندان خود را از سختیها دور نگه میدارند. در حالی که در روایات، بر تمرین تدریجی عبادت برای کودکان تأکید شده است. نقل شده که امام صادق علیهالسلام توصیه کردند کودکان را به اندازه توانشان به روزه گرفتن عادت دهید؛ از صبح تا هر زمان که طاقت دارند و هرگاه توانشان پایان یافت، همان لحظه افطار کنند. این شیوه، تمرین صبر و خویشتنداری است.
این کارشناس مذهبی با اشاره به دیدگاههای تربیتی استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» اظهار کرد: محبت به فرزند ضروری است، اما موفقترین والدین کسانی هستند که در کنار محبت، سختیهای سازنده را نیز به فرزند میچشانند. اگر کودک همواره در ناز و تنعم پرورش یابد، در برابر مشکلات زندگی کم میآورد. تربیت دینی، ترکیبی از محبت، تشویق و مدیریت هوشمندانه رفتار است.
شفیعی با تبیین تفاوت مهمانی جسم و روح گفت: ممکن است برخی بپرسند چگونه مهمانیای است که در آن خوردن و آشامیدن منع میشود؟ پاسخ آن است که این مهمانی، مهمانی جسم نیست، بلکه مهمانی روح است. در مهمانی جسم، سفرهای رنگین گسترده میشود، اما در مهمانی روح، نخوردن و نیاشامیدن خود سفرهای معنوی است. روزه یعنی ترک برخی افعال مباح در زمانی مشخص، تا روح تقویت شود و به مقام تقوا برسد.
وی با اشاره به حالات روح انسان افزود: همانگونه که جسم میتواند سالم یا بیمار، بیدار یا خواب، زنده یا مرده باشد، روح نیز چنین حالاتی دارد. برخی انسانها روحی زنده، بیدار و سالم دارند، اما برخی دیگر روحی بیمار و خوابآلود. قرآن درباره گروهی میفرماید: گوش دارند اما نمیشنوند، چشم دارند اما نمیبینند؛ اینان همچون چهارپایاناند بلکه گمراهتر. سقوط انسان تا جایی ممکن است که تنها شایسته آتش شود. اما هدف آفرینش چنین نیست؛ انسان برای رشد و کمال خلق شده است.
دنیا گذرگاه ابدیت؛ فرصتهایی که بازنمیگردند
این کارشناس مذهبی ادامه داد: دنیا گذرگاه است. حتی اگر کسی صد سال عمر کند، در برابر ابدیت چیزی نیست. بزرگان اخلاق مانند علامه طباطبایی و حسن حسنزاده آملی همواره بر آمادگی برای ابدیت تأکید داشتند. فرصت تلاش و تمرین در همین دنیاست؛ پس باید قدر لحظهها را دانست. شاد کردن دل مؤمن، کمک به همنوع، یاری رساندن حتی به حیوانات و طبیعت، همه سرمایه ابدی انساناند.
شفیعی خاطرنشان کرد: روزه تمرین خوب بودن است؛ تمرین آن که روح خود را با دست خویش نکشیم و به بیماری و غفلت دچار نسازیم. روح به غذای معنوی نیاز دارد و ریاضتِ معقول، بهترین غذا برای آن است. گرسنگی و تشنگیِ آگاهانه، روح را صیقل میدهد و انسان را برای شبهای قدر آماده میکند؛ شبهایی که میتوان با دستانی پر به درگاه الهی رفت و با «یا رب» گفتن، پاسخ لطفآمیز دریافت کرد.
وی با درود به شهدا، مدافعان امنیت و حرم، و با سلام بر امام و شهدا و حضرت بقیهالله الاعظم ارواحنا فداه، از خداوند خواست توفیق خویشتنداری، صبر در برابر گناه، صبر در عبادت، توفیق روزهداری، نمازگزاری، تلاوت قرآن و ذکر را در این ماه مبارک و در تمام سال به همگان عطا فرماید و زمینهساز تعجیل در فرج امام زمان علیهالسلام شود.
این کارشناس مذهبی تأکید کرد: اگر ماه رمضان را میدان تمرین بدانیم و از این فرصت بهره بگیریم، هم دنیای آبادتری خواهیم داشت و هم آخرتی روشنتر؛ چراکه وعده الهی حق است و راه رشد، از خودسازی میگذرد.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
