براساس گفتههای مدیرکل کار گلستان ۹۵ درصد مردم استان مشمول طرح کالابرگ الکترونیک شدهاند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، در روزهای اخیر دولت با همراهی مجلس تصمیمهای مهمی را در حوزه اقتصادی اتخاذ کرده که مستقیماً بر سفره مردم اثر دارد. دولت معتقد است برای حمایت مستقیم از سفره خانوار و افزایش بهرهوری یارانه، نسخه تازهای از کالابرگ الکترونیکی را به اجرا درآورده است.
این یک تغییر اساسی در نظام پرداخت یارانه است؛ طرحی که بر اساس آن، یارانه کالاهای اساسی به جای تخصیص سنتی در ابتدای زنجیره واردات و تولید، مستقیماً به دست مصرفکننده نهایی میرسد. هدف این است که بخش عمدهای از تغییرات ارزی و قیمتی بازار، بیواسطه و به طور مؤثر برای مردم جبران شود.
موضوعی که هنوز دولت و کارشناسان نتوانستند برای مردم به خوبی آن را تبیین کنند و همچنان جامعه درباره اجرای این طرح سوالات مهم و اساسی دارد که باید به آنها پاسخ داده شود. در همین باره ایوب هلاکو، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گلستان توضیحاتی درباره اجرای طرح کالابرگ الکترونیک پس از حذف ارز ترجیحی ارائه کرده است.
تسنیم: اولین و کلیدیترین سوال؛ دامنه شمول این طرح چقدر است؟ به عبارت سادهتر، در استان گلستان چه تعداد از خانوارها و افراد، مشمول این طرح جدید کالابرگ الکترونیکی هستند؟
هلاکو: برای پاسخ دقیق به این سوال، اجازه میخواهم کمی به پیشینه و فلسفه شکلگیری طرح جدید بپردازم تا تصویر کاملتری شکل بگیرد. مبنای قانونی این طرح، بند تبصره ۱۴۴ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ است که با پیشنهاد مشترک ۶ وزارتخانه مرتبط ارائه شد و نهایتاً هیئت دولت آییننامه اجرایی طرح جدید کالابرگ الکترونیکی را با دو هدف عمده تصویب کرد؛ اول، تضمین امنیت غذایی آحاد مردم و دوم، کمک مؤثر و مستقیم به معیشت خانوادهها.
ما در این طرح سابقه اجرایی داریم. در سال ۱۴۰۳ یک مرحله آزمایشی و در سال جاری (۱۴۰۴) نیز چهار مرحله از پرداخت کالابرگ الکترونیکی را با موفقیت برای مردم ایران و به ویژه هموطنان گلستانیمان اجرا کردیم. اما در آن مراحل، یک نقطه ضعف ساختاری وجود داشت؛ مبالغ پرداختی نه تنها نسبت به امروز کم بود، بلکه نابرابر هم بود. در آخرین مرحله (مرحله پنجم)، دهکهای یکم تا سوم درآمدی ۶۲۰ هزار تومان دریافت کردند و دهکهای چهارم تا هفتم مبالغی به مراتب کمتر. این نابرابری و کم بودن مبلغ، اثرگذاری طرح را محدود میکرد.
اما طرح جدید، یک تحول اساسی است. دولت با درک این موضوع که فشار تورم بر سبد کالای اساسی همه دهکها وارد میشود، تصمیم گرفت زنجیره بهرهمندی را مستقیماً به مصرفکننده متصل کند. بنابراین، در این نسخه جدید، مبلغ یارانه به صورت مساوی بین دهکهای مشمول توزیع میشود. جزئیات به این شرح است: برای کلیه افراد ساکن در خانوارهای متعلق به دهکهای درآمدی ۱ تا ۹، مبلغ ماهانه یک میلیون تومان به ازای هر نفر در نظر گرفته شده است. این مبلغ نه به صورت نقد، بلکه به عنوان اعتبار خرید کالا، به صورت علیالحساب برای چهار ماه متوالی (یعنی در مجموع ۴ میلیون تومان برای هر نفر) از هماکنون در حساب سرپرست خانوار تجمیع و شارژ شده است.
با در نظر گرفتن پوشش گسترده دهکهای ۱ تا ۹ و نیز برنامه مشخصی که برای دهک دهم داریم (که بعداً توضیح خواهم داد)، من با قاطعیت اعلام میکنم که بیش از ۹۵ درصد جمعیت استان گلستان تحت پوشش این طرح قرار خواهند گرفت. برای درک بهتر این عدد، بد نیست اشاره کنم که در پنج مرحله گذشته، به دلیل پوشش تنها تا دهک هفتم، حدود ۸۷ درصد مردم استان تحت پوشش بودند. افزوده شدن دهکهای هشتم و نهم به این طرح، این پوشش را به مرز فراگیر بودن کامل میرساند.
تسنیم: سئوال مردم اینست از کجا و چگونه باید متوجه شوند که مشمول هستند؟ آیا نیاز به ثبتنام دارند؟ راه استعلام چیست؟
هلاکو: اطلاعرسانی شفاف در این مرحله حیاتی است. برای استعلام مشمولیت و مشاهده اعتبار، دو راه رسمی و اصلی از سوی وزارت تعاون تعریف شده است. راه اول سامانه پیامکی؛ افراد میتوانند کد ملی خود را به شماره *۵۰۰*۱۴۶۳# ارسال کنند. پاسخ پیامکی، وضعیت مشمولیت و موجودی اعتبار را اطلاع میدهد. راه دوم سامانه اینترنتی؛ مراجعه به سامانه الکترونیکی وزارت تعاون است. تأکید میکنم که برای اطمینان از آدرس دقیق و جلوگیری از کلاهبرداری، مردم باید منتظر اعلام نهایی از طریق رسانههای رسمی باشند.
برخی افراد، بهویژه بازنشستگان، ممکن است یک پیامک اطلاعرسانی از سامانه وزارت تعاون دریافت کنند که مثلاً میگوید: «شما مشمول طرح کالابرگ الکترونیکی هستید»، مردم توجه داشته باشند این پیامک فاقد هرگونه لینک یا درخواست اطلاعات است. هدف آن صرفاً آگاهیرسانی اولیه است. مردم باید بدانند که برای خرید، هیچ نیازی به کلیک بر روی لینک درون پیامکها ندارند. مسیر خرید، فقط و فقط مراجعه فیزیکی به فروشگاههای مجاز است.
تسنیم: فرآیند دریافت کالا چگونه و از چه تاریخی آغاز میشود؟ با این حجم از جمعیت، آیا برنامهای برای مدیریت مراجعه وجود دارد؟
هلاکو: دریافت کالا منحصراً از طریق مراجعه فیزیکی به فروشگاههای فعال و معتبر طرف قرارداد با وزارت تعاون در سراسر استان ممکن است. برای جلوگیری از هجوم یکباره، ایجاد ازدحام، فشار به فروشگاهها و همچنین اطمینان از تأمین کافی کالا، یک «زمانبندی مرحلهای و هوشمند» طراحی و اعلام شده است. این زمانبندی بر اساس دهکهای درآمدی و وضعیت حمایتی است:
گروه اول که از امروز آغاز شده افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی رسمی مانند سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی (ره) هستند. این گروه میتوانند از امروز به ۶ هزار و ۸۰۰ فروشگاه مشخص شده در استان مراجعه کنند.
گروه دوم (شروع از جمعه، ۱۹ دی ماه) شامل سایر خانوارهای دهکهای یکم تا سوم درآمدی که تحت پوشش آن نهادها نیستند.
گروه سوم (شروع از دوشنبه، ۲۲ دی ماه) برای خانوارهای دهکهای چهارم تا هفتم و گروه چهارم (شروع از ۲۸ دی ماه) برای سایر افرادی است که به هر دلیلی در مراحل گذشته یارانه آنها قطع شده بود.
این زمانبندی یک سیاست راهبردی برای اجرای موفق طرح است که در مراحل قبلی نیز آزموده شده و باعث شد استان گلستان کمترین چالش را در اجرا داشته باشد. مردم اصلاً عجله نکنند. فرصت استفاده از اعتبار یک ماه کامل است. مردم حتی اگر در روزهای اول نتوانستند مراجعه کنند، اعتبار آنها ذخیره و به ماه بعد منتقل میشود.
تسنیم: با این اعتبار یک میلیون تومانی ماهانه، دقیقاً چه کالاهایی و با چه قیمتی قابل خریداری است؟ آیا لیست و نرخ ثابتی وجود دارد؟
هلاکو: این اعتبار، اعتباری هدفمند است و تنها برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی و خوراکی تعریف شده که اقلام تشکیلدهنده سبد غذایی اصلی خانوار هستند. این اقلام عبارتند از: برنج، روغن نباتی، مرغ، گوشت قرمز، شیر پاستوریزه کمچرب، ماست، پنیر، تخممرغ، حبوبات (عدس، لوبیا و…)، قند و شکر، و ماکارونی.
سیاست کلی وزارتخانه این است که در هر فروشگاه معتبر، این اقلام باکیفیت استاندارد و با نرخهای مصوب و ثابت در اختیار مردم قرار گیرد. یعنی قیمت این کالاها در قالب این طرح متغیر و شناور نیست و فروشگاهها مجاز به دریافت مبلغ اضافی نیستند. مردم میتوانند بر اساس نیاز ماهانه خود، از بین این ۱۱ قلم، انتخاب و خرید کنند.
تسنیم: موضوع قیمت، یکی از نگرانیهای اصلی مردم است. همچنین ممکن است برخی فروشگاهها در تامین کالا یا ارائه خدمت کمکاری کنند. نظارت و برخورد با تخلفات چگونه خواهد بود؟
هلاکو: این دغدغه بهجایی است و ما برای آن برنامه نظارتی ویژهای طراحی کردهایم. ابتدا بگویم که در استان گلستان، شبکه گستردهای شامل حدود ۱۱ هزار فروشگاه فعال و ثبتنام شده داریم که از این تعداد، حدود ۶۸۰۰ فروشگاه در مراحل گذشته عملکرد خوبی داشتند و برای این مرحله نیز آمادهاند.
برای نظارت، کمیتههای مشترک نظارتی با حضور نمایندگان استانداری، وزارت صنعت، معدن و تجارت (تعزیرات حکومتی)، سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، و خود وزارت تعاون از سطح استان تا شهرستانها تشکیل شدهاند. این تیمها از فردا به صورت میدانی، مستمر و گاهی نامحسوس بر فروشگاهها نظارت خواهند کرد. محورهای نظارت عبارتند از: ثبات قیمتها، موجودی کالا، کیفیت کالا، و رفتار مناسب با مشتری.
هرگونه تخلف، به ویژه افزایش قیمت نسبت به نرخ مصوب یا ایجاد محدودیت غیرموجه برای مردم، در صورت محرز شدن، منجر به قطع ارتباط سامانهای (ترمینال) آن فروشگاه با سامانه کالابرگ خواهد شد. این به معنای خروج دائمی و بلافاصله آن فروشگاه از فهرست مجریان طرح است. این دستور، مورد تأکید مستقیم وزیر کار در جلسات است و ما در استان به طور جدی اعمال خواهیم کرد.
تسنیم: آیا این طرح جایگزین یارانه نقدی ماهانه میشود؟ آیا باید کل اعتبار یکماه را یکجا خرج کرد؟ و اگر قیمتها در بازار آزاد افزایش یافت، آیا مبلغ این کالابرگ بازنگری میشود؟
هلاکو: خیر. جایگزین یارانه نقدی نیست. طرح کالابرگ الکترونیکی یک حمایت اضافی و مستقل است. پرداخت یارانه نقدی ماهانه (که مبلغ آن جداگانه تعیین میشود) کماکان به روال قبل و به حساب سرپرستان خانوار واریز خواهد شد. این دو طرح، مکمل یکدیگر هستند. شیوه خرج اعتبار کاملاً انعطافپذیر است. شما میتوانید اعتبار یک میلیون تومانی ماهانه خود را در چندین نوبت و به هر میزانی که میخواهید خرج کنید. حتی اگر فقط ۲۰۰ هزار تومان از آن را در یک ماه استفاده کنید، مانده ۸۰۰ هزار تومانی به ماه بعد منتقل شده و با اعتبار جدید آن ماه جمع میشود.
بازنگری مبلغ با توجه به تورم هم یک قول رسمی دولت است. بر اساس تأکیدات وزیر تعاون، مبلغ کالابرگ در مراحل بعدی پرداخت (دورههای چهارماهه آتی) با توجه به نرخ تورم و افزایش قیمتهای بازار، مورد بازنگری جدی قرار خواهد گرفت و در صورت لزوم افزایش خواهد یافت تا قدرت خرید مردم حفظ شود.
از مردم میخواهیم اولاً، آرامش و اعتماد داشته باشند. ثانیاً، طبق زمانبندی اعلامشده عمل کنند تا فروشگاهها دچار ازدحام نشوند و هم سیستم به خوبی خدمات دهد. منابع اطلاعاتی خود را مدیریت کنند؛ فقط به اطلاعات شبکههای رسمی مانند صدا و سیمای استان و خبرگزاریهای معتبر استناد کنند و از توجه به شایعات در فضای مجازی پرهیز کنند.
برخی فروشگاهها نگران تاخیر در تسویه حسابهایشان از دورههای قبل هستند. با توجه به تغییر سازوکار مالی در طرح جدید و تامین تنخواه گردان لازم توسط دولت، این نگرانی برطرف شده است و پرداختها به موقع انجام خواهد شد.
تمامی افراد در دهکهای یکم تا نهم درآمدی، نیاز به هیچ گونه ثبتنام جدیدی ندارند. اعتبار آنها به طور خودکار شارژ شده است. تنها گروهی که نیازمند اقدام فعال هستند، افراد متعلق به دهک دهم درآمدی هستند که پیشتر تحت پوشش هیچ حمایتی نبودهاند. این افراد باید از تاریخ ۲۰ دی ماه به مدت ۱۵ روز به سامانه ثبتنام الکترونیکی وزارت تعاون مراجعه و درخواست خود را ثبت کنند تا پس از بررسی، وضعیتشان مشخص شود.
انتهای پیام/.
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
