تکرار سناریوی ارزپاشی بانک مرکزی در ماه‌های اخیر نشان می‌دهد مداخلات سنگین در بازار ارز، تنها «ترمزی کوتاه‌مدت» برای دلار بوده است. با وجود تزریق چند میلیارد دلاری در شهریور و مهرماه، داده‌ها حاکی از آن است که به دلیل تداوم فشارهای تحریمی و انتظارات تورمی، این عرضه‌ها نتوانسته روند صعودی قیمت را تغییر دهد و دلار پس از یک وقفه کوتاه، دوباره به مسیر افزایشی خود بازگشته است.
بانک مرکزی در چند مقطع، بعد از ثبت نرخ‌های بالای دلار، برای کنترل بازار وارد عمل شد اما بررسی رفتار نرخ ارز نشان می‌دهد این مداخلات نتوانسته روند صعودی دلار را متوقف کند. در شهریورماه، پس از افزایش نرخ ارز، حدود ۵۰۰ میلیون دلار عرضه شد و در مهرماه نیز بانک مرکزی از عرضه ۲ میلیارد دلار ارز خبر داد.
با این حال، واکنش بازار بیشتر کوتاه‌مدت بود. داده‌های روزانه نشان می‌دهد در برخی مقاطع، پس از مداخله و عرضه ارز، دلار برای یک روز کاهش پیدا کرده اما در روزهای بعد دوباره به مسیر افزایشی برگشته است. در مهرماه نیز نمونه روشن این رفتار دیده می‌شود. مسئله بازار ارز فقط کمبود عرضه نیست. وقتی اقتصاد ایران هم‌زمان با محاصره اقتصادی و تحریم، محدودیت‌های تجاری و ارزی و تنش‌های منطقه‌ای مواجه است تزریق مقطعی ارز می‌تواند برای مدتی قیمت را پایین بیاورد اما اگر انتظارات صعودی تغییر نکند اثر آن پایدار نخواهد بود.
به زبان ساده، ارزپاشی در این شرایط بیشتر شبیه ترمز کوتاه‌مدت است؛ ترمزی که سرعت دلار را برای مدتی کم می‌کند اما به‌تنهایی نمی‌تواند مسیر حرکت آن را عوض کند.
- نویسنده: اکوایران
