در روزهای دوری دانشآموزان از کلاس و خطر افت تحصیلی، یک معلم ساروی تصمیمی متفاوت گرفت.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، در روزگاری که صدای زنگ مدرسه برای بسیاری از کودکان با صفحههای خاموش تلفن همراه و کلاسهای مجازی جایگزین شده و فاصله میان نیمکت و خانه، گاه به اندازه دلتنگی یک کودک برای دیدن معلم و همکلاسیهایش سنگینی میکند، هنوز هم هستند معلمانی که اجازه نمیدهند هیچ بحرانی، هیچ محدودیتی و هیچ شرایط دشواری، چراغ آموزش را خاموش کند. معلمانی که رسالت خود را تنها در تدریس چند صفحه کتاب یا انتقال چند مفهوم درسی نمیبینند، بلکه آموزش را پلی برای حفظ امید، آرامش و استمرار زندگی در ذهن و دل دانشآموزان میدانند.
در روزهایی که همزمانی شرایط خاص کشور، محدودیتهای ناشی از فضای آموزشی غیرحضوری، دغدغههای خانوادهها برای جلوگیری از افت تحصیلی فرزندان و مسئولیتهای روزمره، فشار مضاعفی بر نظام تعلیم و تربیت وارد کرده است، خلاقیت و تعهد برخی آموزگاران، معنای تازهای به واژه «معلمی» بخشیده است. معلمانی که بهجای تسلیم شدن در برابر دشواریها، خانههای خود را به مدرسهای کوچک اما پر از شور و زندگی تبدیل میکنند؛ جایی که دیوارهای خانه، نقش دیوارهای کلاس را میگیرند، اتاق نشیمن به محیطی آموزشی بدل میشود و تختهای ساده، بار دیگر امید یادگیری را در دل دانشآموزان زنده میکند.
شاید در نگاه نخست، تبدیل بخشی از خانه به کلاس درس، اقدامی ساده و حتی شخصی به نظر برسد، اما در حقیقت این تصمیم، نمادی از مسئولیتپذیری عمیق و عشق بیحد معلمانی است که حاضرند آسایش شخصی خود را با آرامش و پیشرفت شاگردانشان معاوضه کنند. در این میان، «انسیه درویش» آموزگار پایه دوم دبستان غیردولتی صبا، یکی از همین معلمان است که با ابتکاری کمنظیر، بخشی از فضای شخصی خانه خود را به کلاس درسی گرم و صمیمی برای دانشآموزانش تبدیل کرده است؛ اقدامی که نه تنها به حفظ روند آموزشی کودکان کمک کرده، بلکه به گفته خانوادهها، تأثیری محسوس در انگیزه، تمرکز و کیفیت یادگیری فرزندانشان داشته است.
او در روزهایی که بسیاری از دانشآموزان با چالشهای آموزش مجازی، ضعف اینترنت، دوری از فضای مدرسه و کاهش انگیزه دستوپنجه نرم میکنند، تلاش کرده با استفاده از سادهترین ابزارها؛ از تخته وایتبرد و میز و صندلی گرفته تا قصهگویی، عروسکگردانی، کاردستی و بازیهای آموزشی، محیطی خلق کند که کودکان بار دیگر حس حضور در کلاس واقعی را تجربه کنند. کلاسی که اگرچه در دل یک خانه شکل گرفته، اما در حقیقت، تداوم همان مدرسهای است که کودکان به آن تعلق خاطر دارند.
نکته قابل توجهتر آن است که این حرکت خودجوش، تنها یک اقدام آموزشی نیست؛ بلکه جلوهای از همدلی اجتماعی در روزهای دشوار است. تلاشی برای کاهش فشار خانوادهها، جلوگیری از عقبماندگی تحصیلی کودکان و حفظ پیوند عاطفی میان معلم و شاگرد؛ پیوندی که در نظام آموزشی، گاه از هر کتاب و محتوای درسی مهمتر است.
گفتوگوی پیش رو، روایت صمیمانه این آموزگار از تجربهای متفاوت در دل روزهای پرچالش است؛ تجربهای که نشان میدهد معلم، حتی در محدودترین شرایط نیز میتواند از دل خانه، مدرسهای بسازد و از دل دشواریها، امید بیافریند. روایتی از یک کلاس خانگی که شاید در ظاهر کوچک باشد، اما در حقیقت، نمادی بزرگ از تعهد، خلاقیت و عشق به آینده فرزندان این سرزمین است. تسنیم شما را دعوت میکند به گفتوگوی خواندنی تسنیم با معلم فداکار و عاشق.
تسنیم: خودتان را معرفی کنید و بگویید چند سال فعالیت آموزشی انجام میدهید؟
معلم: انسیه درویش هستم، آموزگار پایه دوم دبستان غیر دولتی صبا و دارای مدرک کارشناسی آموزش ابتدایی و علوم سیاسی و سیزده سال سابقه تدریس دارم.
تسنیم: چه اتفاقی باعث شد که تصمیم بگیرید بخشی از فضای شخصی خانه ی خودتان را به کلاس درس تبدیل کنید؟
درویش: راستش را بخواهید، شروع این کار بیشتر یک ضرورت بود تا یک تصمیم از پیش تعیین شده. وقتی شرایط به گونهای شد که آموزش حضوری ممکن نبود، دیدن دلتنگی بچهها برای مدرسه و نگرانی از افت تحصیلیشان، قلبم را به درد آورد. لحظهای که در تلویزیون یا اخبار، سختیهای شرایط را میدیدم و بچههای معصوم را تصور میکردم که از درس عقب میمانند، احساس کردم باید کاری کنم. اینکه بخشی از خانه را تبدیل به کلاس کنم، تلاشی بود برای اینکه حداقل حس و حال مدرسه را برایشان زنده نگه دارم و فضایی امن و آموزشی برایشان فراهم کنم، تا احساس کنند هنوز هم میتوانند یاد بگیرند و رشد کنند. هدف اصلی، جلوگیری از وقفه در یادگیری و حفظ ارتباط صمیمی با دانشآموزان بود.و همین طور تمایل داشتم در این شرایط سخت یک کمکی هم برای کاهش فشار برای اولیا در خانه باشم.
تسنیم: تبدیل خانه به کلاس شامل چه تغییراتی بود و برای تهیه امکاناتی مثل تخته و ابزارهای کمک تعلیمی و آموزشی با چه چالش هایی روبرو شدید؟
درویش: تبدیل خانه به کلاس، بیشتر شامل تغییرات فضا بود تا تغییرات ساختاری. البته، برای اینکه فضا تا حدودی شبیه کلاس شود، نیاز به وسایلی داشتم. یک تخته وایتبرد تهیه کردم که خب مدیر مدرسه در اختیارم قرار داد بعضی ابزارهای کمکآموزشی که قبلاً داشتم را آورد. و همین طور میز و صندلی که در مدرسه داشتیم با کمک مدیر در اختیار من قرار گرفت.
تسنیم: تفاوت واکنش و میزان مشارکت دانش آموزان را زمانی که شما را در یک فضای کلاسی حتی مجازی می بینند، در مقایسه با تدریس در محیط های آموزشی معمولی چطور ارزیابی می کنید؟
درویش: تفاوت قابل لمس است. وقتی بچهها من را در یک فضای مشخص و متمرکز میبینند (حتی اگر همان فضای خانه باشد)، حس میکنند که این زمان، زمانِ درس است. مشارکتشان بیشتر میشود چون احساس میکنند در یک محیط رسمیتر قرار دارند و توجه بیشتری از من دریافت میکنند. در کلاس مجازی، اگرچه چالشهایی وجود دارد، اما همین که یک “فضای کلاسی” در خانه تعریف میشود، به بچهها کمک میکند تا بهتر روی درس تمرکز کنند و از دنیای بازیگوشیهای خانگی فاصله بگیرند. این حس “سر کلاس بودن” حتی مجازی هم، تاثیر مثبتی بر یادگیری و تمرکزشان دارد.
تسنیم: باتوجه به اینکه این اقدام در ماه مبارک رمضان و شرائط جنگی صورت گرفته، شما چطور توانستید تعادل میان تدریس، کارهای منزل و تکالیف مذهبی این ماه را برقرار کنید؟
انسیه درویش: کلاس ها و شرایط جنگی، هر کدام به تنهایی چالشبرانگیز هستند. ترکیب اینها با تدریس، نیازمند مدیریت بسیار دقیقی بود. حقیقتش، اولش خیلی سخت بود. اما کمکم یاد گرفتم که باید برای خودم برنامه دقیقتری بریزم. ساعات تدریس را طوری تنظیم کردم که با زمان کلاس فرزندم تداخل نداشته باشه .
کارهای منزل را تقسیم کردم و سعی کردم در زمانهایی که بچهها سر کلاس نیستن انجام دهم. روحیه خودم خیلی مهم بود؛ وقتی با انرژی مثبت و آرامش تدریس میکردم، بچهها هم بهتر استقبال میکردند کلا برای روحیه خودم هم دیدن بچه ها خیلی بهتر بود.
تسنیم: بازخورد خانوادههای دانش آموزان نسبت به این ابتکار چه بود؟ آیا آن ها متوجه تغییر در کیفیت یادگیری فرزندانشان شدند؟
درویش: بازخورد خانوادهها فوقالعاده بود. بسیاری از والدین از اینکه توانستهام این فضا را برای بچهها حفظ کنم، بسیار تشکر کردند. آنها متوجه تغییر مثبت در روند یادگیری فرزندانشان شدند؛ بچهها نه تنها عقب نماندند، بلکه در برخی موارد، به دلیل توجه بیشتری که دریافت میکردند، پیشرفت هم داشتند. والدین دیدند که معلمشان چقدر برای بچهها زحمت میکشد و این حس همدلی و قدردانی را بیشتر کرد.
تسنیم: بزرگترین مانع مجازی بودن کلاس ها در شرائط فعلی چیست؟ و این فضای شبیه سازس شده چقدر به رفع آن کمک کرده است؟
درویش: بزرگترین مانع آموزش مجازی، همان عدم حضور فیزیکی و ارتباط مستقیم چشمی است. و بعد از اون سرعت اینترنت اینکه نمیتوانم حس و حال بچهها را در لحظه ببینم، یا اینکه ممکن است اینترنت قطع شود و ارتباطمان از دست برود، واقعاً دشوار است. همچنین، تمرکز بچهها در خانه، جایی که عوامل حواسپرتی زیادی وجود دارد، یک چالش بزرگ است. این “کلاس خانگی” با تعریف یک فضای مشخص و تلاش برای ایجاد حس و حال کلاس، تا حد زیادی به رفع این مانع کمک کرده است. اینکه بچهها میدانند این فضا برای درس است، باعث میشود بیشتر تلاش کنند تا حواسشان پرت نشود.
تسنیم: علاوه بر تخته سیاه، از چه ابزارهای خلاقانه دیگری در محیط خانه برای مملوس تر کردن درس ها برای دانش آموزان استفاده می کنید؟
درویش: برای کلاس دوم، ملموس کردن درسها خیلی مهم است. علاوه بر تخته، از تصاویر، کاردستیهای ساده که بچهها هم میتوانند در خانه درست کنند، قصهگویی و حتی بازیهای آموزشی آنلاین استفاده میکنم. پرسش و پاسخ های چند گزینه ای مثلاً برای درس علوم، اگر در مورد حیوانات صحبت میکنیم، عکس یا فیلم حیوانات را نشان میدهم و از بچهها میخواهم نقاشیشان را بکشند. برای ریاضی، گاهی از میوهها یا اسباببازیهایشان برای شمارش استفاده میکنیم. مهم این است که درس را از حالت خشک و تئوری خارج کنم و به زندگی روزمره بچهها نزدیک کنم.
و همچنین استفاده از عروسک گردانی و گفتن داستان برای بچه ها.
تسنیم: پیشنهاد شما برای دیگر معلمان و همکاران که در این شرایط سخت به دنبال راهی برای جلوگیری از افت تحصیلی دانش آموزان هستند چیست؟
درویش: پیام من به همکاران عزیز این است: ناامید نشوید! شرایط سخت است، اما خلاقیت و عشق به دانشآموزان، راهگشای بسیاری از مشکلات است. از امکانات موجود بهترین استفاده را ببرید. ارتباطتان را با بچهها و اولیا حفظ کنید. حتی یک کلاس کوچک و خودمانی در خانه، میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. مهم این است که نشان دهیم چقدر برای آینده این بچهها ارزش قائلیم.خدا رو شکر در مدرسه با کمک عوامل توانستیم کلاس های حضوری را بیشتر تشکیل بدیم و حتی کلاس رفع اشکال هم داریم.
تسنیم: دبستان چه حمایتی از این حرکت خودجوش شما داشت؟ و آیا امکان این ایده به سایر پایه ها و یا مقاطع تحصیلی هم وجود دارد؟
درویش: خانم مهرانا ناییج همیشه حامی بنده و همه معلمان بوده است. در این حرکت خودجوش، از من حمایت کردند و تشویق به ادامه دادند. و امکانات مدرسه را در اختیار بنده قرار داد و همین طور روحیه همکاری و حمایت معنوی آنها بسیار ارزشمند بود.
تسنیم: اگر شرائط مجازی بودن کلاس ها تمدید شود، چه برنامه های دیگری برای ارتقای این کلاس خانگی در ذهن دارید؟
درویش: اگر شرایط مجازی ادامه یابد، برنامههای زیادی دارم! دوست دارم این فضا را با تکنولوژیهای بیشتر، مثل استفاده از اپلیکیشنهای تعاملی، یا حتی برگزاری کلاسهای فوق برنامه خلاقانه (مثل قصهگویی آنلاین، یا کارگاههای هنری مجازی) ارتقا دهم. شاید بتوانیم یک “کتابخانه مجازی” کوچک هم برای بچهها راهاندازی کنیم. هدفم این است که این “کلاس خانگی” نه تنها جایگزینی برای مدرسه نباشد، بلکه خودش به یک تجربه یادگیری غنی و متفاوت تبدیل شود.
به گزارش تسنیم، تجربه تحسینبرانگیز انسیه درویش در برپایی «کلاس خانگی»، بار دیگر ثابت کرد که واژه «معلم» با «بنبست» بیگانه است. در شرایطی که اضطرابهای ناشی از جنگ و تکالیف مذهبی ماه مبارک رمضان میتوانست هر فعالیتی را به حاشیه براند، تدبیر این آموزگار و حمایت مدیریت هوشمندانه دبستان صبا، نشان داد که با تکیه بر ابزارهای سادهای چون «عروسکگردانی»، «قصهگویی» و «تکنولوژیهای تعاملی»، میتوان فاصله میان خانه و مدرسه را به حداقل رساند. این حرکت خودجوش، تنها یک روش تدریس جایگزین نبود، بلکه پیامی روشن به جامعه است؛ اینکه حقِ یادگیری و رشد دانشآموزان تحت هیچ شرایطی سلبشدنی نیست. بی شک، لبخند رضایت والدین و اشتیاق کودکان کلاس دوم برای حضور در این فضای شبیهسازی شده، زیباترین پاداشی است که خستگی را از تن این معلم فداکار میزداید و چراغ جاده آینده را برای فرزندان ایرانزمین روشن نگه میدارد.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم tasnimnews
